Bilindiği
gibi Atatürk'ün doğduğu ve çocukluk yıllarını geçirdiği
Selanik'teki baba evi Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra
Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılması yüzünden vatan
toprakları dışında kalmıştır. Lozan müzakereleri
esnasında Atatürk'ün Selanik'i ana vatan sınırları içerisine
dahil etme arzusu gerçekleştirilememiş ve Atatürk bundan
büyük üzüntü duymuştur.
Devletimizin
kurucusu Ulu Önder Atatürk'ün 100. doğum yıldönümü
dolayısıyla bütün yurt sathında girişilen kutlama çalışmaları
esnasında, Ankara Ticaret Odası Yönetim Kurulu'nun 6 Kasım
1980 tarihinde yaptığı toplantıda, zamanın Yönetim
Kurulu Başkanı Ö. Galip Gençoğlu'nun "Atatürk"ün
Selanik'te doğduğu, çocukluk ve gençlik yıllarının geçtiği,
memleketin hür bir idari rejime kavuşması için kader
arkadaşlarıyla birlikte çalıştığı tarihi evin aynı
ölçüler içindeki bir benzerinin Ankara'da yaptırılmasına"
dair önerisi, Başbakan Vekilleri Cemal Sümer ve Polat Öğün
ile Yönetim kurulu üyeleri Muin Ekşi, İrfan Bozer,
Sabahattin Parla, Ekrem Ekinci, Yaşar Eraydın, Turhan Yalçın,
Yakup Köseoğlu, Halil Yılancıoğlu ve Genel Sekreter
Mehmet Aydın tarafından büyük bir heyecan ve coşkuyla
karşılanmış, bu husustaki Yönetim Kurulu teklifinin Oda
meclisince aynı şevk ve heyecanla tasvip edilmesi üzerine
keyfiyet 100. Yıl Kutlama Koordinasyon Kurulu Başkanlığı'na
arz edilerek gerekli izin alınmış ve konuya ilişkin her
türlü formaliteler tamamlanarak derhal faaliyete geçilmiştir.
Galip
Gençoğlu Başkanlığı'ndaki Yönetim Kurulu'ndan sonra görev
başına gelen Necdet Esen başkanlığında başkan
vekilleri Süleyman Akyol, Ahmet Çavuşoğlu ve Üyeler
Sabahattin Parla, Abdurrahim Gümüş, Turan Kurdoğlu, Ali
Bitirim, Teoman Keskin, Erol Onar, Turgut Ergün ve İlhami
Tuncay'dan oluşan Yönetim Kurulu Atatürk Evi'nin yapımı
çalışmalarına aynı şevk ve hassasiyetle devam etmiş
ve Atamızın çok sevdiği ve kendilerinin kurduğu Atatürk
Orman Çiftliği'nde tahsis edilen bir arazi üzerinde 19
Mayıs 1981 günü saat 17.00'de Başbakan Bülend Ulusu
tarafından evin temeli atılmıştır.
Ankara
Ticaret Odası'nın girişimiyle ve önderliğinde Nurol İnşaat
Kollektif Şirketi tarafından gerçekleştirilen bu değerli
eser 10 Kasım 1981 tarihinde Sayın Devlet Başkanımız
Orgeneral Kenan Evren tarafından açılmıştır.
Atatürk
Odası
Oda 3.86 x 2.82 metre ebadında Berkofça kilimi ile döşenmiştir.
Kilim al zemin üzerine beyaz, yeşil ve siyah çiçek
motiflerini ihtiva etmektedir. Oda girişinin tam sağındaki
duvar boyunca, tavan köşesinden döşemeye inmek üzere
4.40 x 2.15 metre ebadında ağaçtan yapılmış mermer
boyalı bir kaide üzerine Atatürk'ün 0.90 boyunda tunçtan
bir büstü konmuştur.
Büstün
solunda üstü mavi çuhalı küçük bir yazı masası ile
evi ziyaret edenlerin intibalarını yazmaları için bu
masa üzerine bir defter konmuştur.
Odanın
ortasında kaideli bir Selanik mangalı, duvarlar boyunca da
karşılıklı olmak üzere eski stil hazeran sandalye
mevcuttur. Pencerelerin perdeleri iki kısımdır. Birinci kısmı
uçları dantelli patiska perdeler; ikinci kısmı, bez
zemin üzerine bej renginde çiçek ve vazo motifli bantları
kırmızı atlastan kumaş perdeler oluşturmaktadır. Yastık
kılıfları ile sedir örtüsü aynı renkte kumaştan
olup, üzerlerine kenarları dantelli patiska kılıflar ve
örtüler konmuştur.
Odanın
dekorunu, tavana çengel ile asılı pirinçten beyaz
abajurlu bir gaz lambası tamamlamaktadır.
Müze
Odası
Kapısı sofaya açılan Atatürk'ün şahsi fotoğraf,
vesika ve belgelerini ihtiva eden müzenin görünümü şöyledir:
Ziyaretçilerin
dikkatini söz konusu eşyalara yöneltmek için odanın döşemesi
tefriş edilmeyerek boş bırakılmış ve pencerelere ise
sadece patiska perdeler konmuştur.
Odada
vitrin ile bir kitap etajeri ve fotoğraflar vardır.
Vitrinlerin ihtiva ettiği eşya şu şekilde tasnif edilmiştir:
Birinci
Vitrin: Gri renkte takım boy elbisesi, kasket ve
spor gömlek.
İkinci Vitrin: Frank takım elbise, siyah ve
beyaz yelek, eldiven, silindir şapka.
Üçüncü Vitrin: Siyah pardesü, robdöşambr,
ayakkabı.
Dördüncü Vitrin: Müşirlik kasketi, kaşkol,
kravat, kartvizit kutusu, sigara tablası, iki adet
tesbih, masa zili, kahve fincanı, baston ve kırbaç.
Atatürk
Evinin İç Durumu
Evin
Bölümleri
Birinci
Kat: (Taşlık, Kiler ve Hizmetçiler Odası)
Sokak
kapısından taşlığa girilmektedir. Taşlık matla taşlarından
yapılmış olduğu için zemin döşenmiştir. Bahçeye açılan
kapının sağına gelen duvara bir gaz lambası ve
lavabonun önüne bir ibrik ile leğen konulmuştur. Bundan
başka duvarlara, eşyalara dokunulmaması ve sigara içilmemesi
için Türkçe ve Yunanca yazılı iki levha monte edilmiştir.
Kiler:
Kapının sonuna gelen duvar boyunca zahire sandığı, elek
ve kalbur, çömlekler, et kütüğü, nacak, balta ve küp
konmuştur. Kapının karşısına gelen duvar boyunca ise,
tekne, ekmek kabı, tepsi, sini, tava ve kapının duvar
boyunca da kazan, bakraçlar ve daha bazı ufak tefek eşya
yer almaktadır.
Hizmetçi
Odası: Odanın zemini üzerine hasır konmuştur. Kapının
tam karşısına düşen pencereyi duvar boyunca bir ot
minder kaplamaktadır ve üzerinde sarı renkte bir pösteki
vardır. Kapının solunda yer alan duvar boyunca 2.30 x
0.80 ebadında bir sedir bulunmaktadır. Sedir ve yastık örtüleri
koyu renkte ve çiçekli bir kumaştan yapılmıştır. Kapının
sağına gelen duvar kenarına 0.98 x 0.50 metre ebadında
iki eşya sandığı ve bunun üzerine bir döşek, bir
yorgan, bir boz renkli battaniye katlanıp konmuştur. Oda
pencerelerinden birisinin genişliğine bir su testisi ile
mavi renkte bir su maşrapası; bir diğerinin genişliğine
ise bir renkli fener konmuştur.
İkinci
Kat: (Sofa, Mutfak, Oturma Odası ve Misafir Odası)
Sofa:
4.35 x 3.90 metre genişliğinde Şarköy kilimi ile döşelidir.
Kilimin kumaşı zemin üzerine siyah ve beyaz, bej,
kahverengi, yeşil, kırmızı, gri renklerle testere ucu
gibi işlenmiş tırtıllı göbeği vardır. Diğer kısımlarda
da stilize şekiller bulunmaktadır. Sofanın sokağa ve bahçeye
bakan pencerelerinde önce patiska perdeler, bu perdelerin
üzerinde de, al zemin üzerine sarı yapraklı ve yer yer
mavi çiçekli ipek kumaştan bir perde vardır. Perdelerin
üstü ve yanları kadifeli bir farbala ile çevrelenmiştir.
Sedir ve yastıklar, perdeyle aynı rengi taşıyan örtü kılıfları
ile örtülmüştür. Bunların üzerine kenarları dantelli
patiska örtüler konmuştur. Sofanın ortasında maun ağacından
eski stil, yuvarlak ve orta yükseklikte siyah renkli bir
orta masası ve masanın üstünde de Rumeli stili işlemeli
kenarları çiçek motifleri ile süslü bir örtü
bulunmaktadır. Merdivenleri çıktıktan sonra, görülen
duvarda, iki parçadan ibaret bir dolap mevcuttur. Ajur
kaplamadan aynalı ve sarı renkte, iki kanatlı, üç çekmeceli
ve iki kapaklı olan bu dolap sofanın tavan, döşeme ve
kapılarıyla aynı renktedir.
Duvar
boyunca hezaran sandalyeler dizilmiştir. Tavanın ortasında,
çengele asılı, beyaz abajurlu eski stil gösterişli bir
gaz lambası asılmıştır.
Mutfak:
Raflara yerleştirilmiş olan eşyalar arasında bakırdan,
kalaylı tencere ve tabaklar da bulunmaktadır.
Oturma
ve Yatak Odası: Sofaya açılan ve mutfağa bitişik
bulunan Atatürk'ün annesinin oturma ve yatak odası basit
bir şekilde döşenmiştir. Yerde 3.30 x 3.35 metrelik
kullanılmış, sofa için tasvir edilmiş olan kilimin
rengine ve motiflerine benzer bir kilim mevcuttur. Kapıdan
girilince sağda, sokağa bakan üç pencere önünde Rumeli
stili bir sedir, sol taraftaki duvar boyunca iki kişilik
eski stil pirinçten bir karyola vardır. Karyolanın yatağı
üzerinde kırmızı renkte bir örtü mevcuttur. Karyolanın
baş ucunda duvara raptedilmiş Kuran-ı Kerim kesesi ile
bunun yanında dini yazı ihtiva eden bir levha vardır.
Karyolanın baş tarafı ile sedir arasında iki yer
minderi, bunların önünde de bir Selanik mangalı
mevcuttur. Karyolanın ayak ucunda ise üzeri mavi renkte,
kenarları çiçek işlemeli bir örtü ile örtülmüş bir
eşya sandığı bulunmaktadır. Odanın pencereleri boyunca
patiska perdeleri üzerinden aşağıya yeşil ve bej
renkli, ince yeşil dallı motifli kumaştan perdeler
inmektedir.
Sedir
örtüleri ile, yastık örtüleri aynı kumaştan yapılmıştır.
Patiska perde ile yastık kenarlarının patiska sedir örtülerinin
dantelaları saat motiflidir. Kapının sağına gelen
duvara dini bir levha ve Atatürk'ün beyzî bıyıklı bir
fotoğrafı asılmıştır.
Misafir
Odası: Kapısı sofaya açılan misafir odası, 3 x
2.50 metre ebadında Şarköy kilimi ile döşenmiştir.
Kilim kırmızı zemin üzerine yeşil, siyah, beyaz renkli
motifleri ihtiva etmektedir. Odanın ortasında kaide üzerine
oturtulmuş, kapaklı pirinçten büyük bir mangal vardır.
Odanın sağ duvarı boyunca, odanın tavanı, kapıları ve
döşemesi ile aynı renkte beş çekmeceli bir konsol
mevcuttur. Konsolun üstünde, kenarları yaldızlı eski
stil büyük bir ayna bulunmaktadır.
Hem
aynanın önünde hem de konsolun üstünde iki mavi renkli,
abajurlu karpuz lamba bulunmaktadır; bu iki lambanın arasında
renkli bir tabak içinde renkli sürahi ve bardak mevcuttur.
Kapının
tam karşısına gelen duvar boyunca, Üsküdar çatması,
bez üzerine mor renkli, kumaşla kaplı bir kanepeyle bu
kanepenin sağında ve solunda, aynı kaliteden kumaşla
kaplı altı büyük kumaş vardır. Yine kanepenin sağında
ve solunda olmak üzere eski stil küçük sehpa mevcuttur.
Kanepenin sağına gelen iki duvarın bitişiğine küçük
bir duvar rafı konmuştur. Rafın üç gözünde de birer
vazo vardır.
Masaların,
sehpaların üzerlerine ve rafların gözlerine Rumeli işi,
kenarları çiçekli çevreler konmuştur. Tavanın ortasında
çengel ile asılı bir tavan lambası odanın dekorunu
tamamlamaktadır.
Üçüncü
Kat: (Sofa, Atatürk Odası, Müze Odası)
Sofa:
3.40 x 3.50 metre ebadında bir Şarköy kilimi ile döşenmiştir.
Sofanın tam ortasında beyzî üstünde Rumeli işi bir yağlıkla
saksı bulunan bir masası vardır.
Merdivenin
tam karşısındaki duvar boyunca, üstü mermer, kenarları,
ayakları yaldızlı küçük bir duvar konsolu vardır.
Konsolun örtüsü, Rumeli işlemeli bir yağlıktan
ibarettir. Konsolun üzerinde yine kenarları yaldızlı bir
ayna bulunmaktadır. Aynanın önünde beyaz abajurlu pirinçten
bir petrol lambası bulunmaktadır.
Sofanın
gusülhane kapısı önünde ibrik ve leğen vardır. Yine
sofanın bahçeye bakan duvarının bir kenarında bir eşya
sandığı vardır, duvar kenarlarına da hazeran
sandalyeler dizilmiştir.
Sofanın
sokağa bakan pencereleri önünde Rumeli stili bir sedir
vardır. Sofanın patiska perdeleri üzerine kabartma, şarap
renkli ve çiçek motifli kumaştan perdeler ve perdelerin
üst kısımlarını kaplayan ve yanlara sarkan aynı renkte
saçak, farbelalar konmuştur.
Sedir
örtüleri ile yastık kılıfları da aynı renktedir.
Bunların üzerlerinde kenarlı dantelalı örtüler
bulunmaktadır.